Chùa Vĩnh Nghiêm

Phật giáo Việt Nam và những thành tựu

Có lẽ khí hậu ưu đãi chư tôn đức nên những ngày qua, Hà Nội mát mẽ dễ chịu. Sáng 12/12/07, sau khi  chư tôn đức và các đại biểu  viếng lăng Hồ chủ tịch, cắt băng khai mạc phòng triển lãm, trao  28 kỷ lục cho Phật Giáo phía Bắc, 14 giờ chều bắt đầu phiên họp trù bị.

Tôi và một số anh chị trong Ban Hướng Dẫn  phân ban Gia Đình Phật tử VN tách đoàn ra  nghĩa trang Mai Dịch viếng mộ Tổ khai sơn GĐPTVN- BS Tâm Minh, Lê Đình Thám. Một nghĩa trang xa thành phố, trang nghiêm, yên tĩnh, nhưng thiếu bóng mát cây cao. Hai bên nghĩa trang là hồ nước, những  dãy mộ nằm dọc đường vào là các lãnh tụ và đảng viên cao cấp. Rẽ tay mặt vào hơn 30m,  trước khi vào hàng mộ thứ năm là nơi an nghĩ của BS Lê Đình Thám, hàng đầu tiên là mộ của Cù Huy Cận. Các anh em kính cẩn thắp nhang, chụp chung hình lưu niệm. Các công nhân chỉnh trang và làm vệ sinh nghĩa trang núp dưới cội cây tán gẩu tuy tầm 10 giờ trời không nắng lắm. Ngoài lộ, xe cộ qua lại như không hề biết có những người đang yên nghĩ nơi đây.

Bác sĩ Lê Đình Thám là người dầy công giáo dục chư Tăng vào đầu bán thế kỷ 20 và là một trong những sáng lập viên GĐPTVN khi đất nước chưa lâm vào cuộc phân ly. Người có công lớn trong việc chấn hưng PGVN cũng là người phiên dịch chú giải kinh Lăng Nghiêm dưới chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa lúc bấy giờ. Lần lượt những  công việc Bồ Tát của các vị đương thời lặng lẽ đi vào giáo sử VN., thế hệ kế tục có nhiều thuận lợi hơn  những thế hệ đàn anh trong hoàn cảnh đất nước  chinh chiến; số lượng tăng ni trẻ hiện nay có điều kiện du học, tầm kiến thức và khả năng còn nhiều hứa hẹn, nhưng thục sự số tu sĩ đó vẫn chưa có dịp góp công cho Phật sự hiện hành, vì  Hiến  Chương GH vẫn còn hạn chế, chưa thật sự thông thoáng.

14 giờ, đại biểu tiếp nhận tài liệu Đại Hội. Nghe báo cáo thẩm tra tư cách Đại biểu, giới thiệu Đại biểu. Báo cáo Nội quy và chương trình làm việc và một số vấn đề để chuẩn bị cho buổi lễ chính thức vào ngày hôm sau.

Qua cách thức tổ chức, đưa đón, tiếp nhận Đại biểu, phân bố nơi  ăn nghĩ, thật chu tất., với lượng số Đại biểu trên ngàn người không đơn giản. Chư Tăng và khách mời phía Nam lẫn nước ngoài, trú tại khách sạn Kim Liên, 600 vị; chư Tăng miền Bắc ở tại ks La Thành., trên 500 vị. Theo báo cáo nhà bếp, ngày 10/12, buổi sáng 300 phần, chiều 350. Ngày kế tiếp, sáng 400. chiều 450. Ngày 12, sáng 500, chiều gần 600 tại nhà ăn Kim Liên. Riêng xe bus chuyển tải Đại Biểu từ KS về Quán Sứ hoặc hội truờng, gần 30 chiếc.

Khi Đại biểu đã  đến Hội trường đông đủ, một đoàn Tứ Linh, đội trống Vĩnh Bảo,  Hải Phòng, từng góp vui tại Sóc Sơn đầu năm nay; đoàn cồng chiêng sắc tộc Kontum dẫn đầu ban rước lễ có phang lọng, linh, bê tích đón từ Quán Sứ về Hội trường cách khoảng 300m. khi các Đại biểu sinh hoạt, bên ngoài  một số chư tăng, phật tử thăm viếng khu triển lãm..

Gần 20 gian hàng triển lãm pháp khí linh cụ, sách vở hình ảnh sinh hoạt của Phật Giáo tỉnh thành trong cả nước. Trong những gian hàng triển lãm, có gian hàng  Diệu Pháp Âm của chùa Khuông Việt; hình ảnh sinh hoạt của Gia Đình Phật Tử, Ban Giáo dục Tăng ni, Ban Hoằng pháp, Nghi lễ, phòng Tạp chí Văn Hoá, Giác Ngộ; Phật Giáo Quốc Tế, Từ Thiện Xã Hộ, Viện nghiên cứu PG…Đặc biết là sinh hoạt của PG khmer Nam Bộ.

Với nhịp độ sinh hoạt xã hội hiện nay của kinh tế thị trường, PG như tan loãng, thậm chí phai nhạt trong cộng đồng dân tộc, nhưng có trực diện những hình ảnh, sách vở , pháp cụ mới thấy sự phong phú trong sinh hoạt của PGVN. Ngoài những sinh hoạt thuần túy tôn giáo, Đạo Phật đã có mặt trong những lễ hội nhân gian, chung tay xoa dịu khổ đau của đồng bào bị thiên tai; và PG cũng đã quan tâm tới đồng bào sắc tộc. Một vài nhóm PG vào vùng xa đào giếng, mở lớp học tình thường, trường mầm non, giữ trẻ… Những sinh hoạt xã hội , hình ảnh tu sĩ PG luôn có mặt giữa cộng đồng. Những gắn bó đó cho thấy PG lấy lại  niềm tin với quần chúng,

Giữa lòng Thủ Đô, các bandrol về ngày Đại Hội cũng được quảng bá. Các xe chuyên chở Đại biểu được giao thông mở đường để tránh ùn tắt. Khi Hoà Thượng chủ tịch xuống phi cơ, xe đón cắm cờ Phật Giáo, theo sau là đoàn moto của Phật tử, quần chúng hai bên đường ngơ ngẩn nhìn, một cậu cảnh sát ven biên buộc miệng hỏi: Đoàn khách nước nào mà cắm cờ lạ thế? thầy Thanh Phong nói đùa: Nước Cực Lạc đấy!!!

Khi lấy vé cho Hòa Thượng Chủ Tịch, chả hiểu người đăng ký thế nào lại lên phi cơ để ngài ngồi cuối cùng, thầy Thanh Phong phải can thiệp để Ngài lên được bên trên. Mọi sự đi lại của quý Đại Biểu  tương đối thuận lợi. Có thấy tận mắt mới biết được sự vất vả của Ban Tổ Chức, suy ra, những cuộc Hội nghị Quốc Tế mà từng có  các lãnh tụ thế giới tham dự, mọi tiểu ban phải cật lực đến thế nào!

VN tuy mới mở cửa hội nhập nhưng đã thể hiện khả năng  tổ chức khá tốt. Riêng nội bộ, cơ cấu nhân sự của PGVN hiện nay, nhiệm kỳ qua bất hợp lý, Đại hội nầy, Hiến chương cố gắng thay đổi, nhưng  những tiết mục được tu chỉnh, không quan trọng, hoán chuyển một vài nhân sự, công cử một một số Thượng Tọa, Đại Đức, và thêm tiết mục giáo kỳ, Đạo ca cũng như Chi Hội PG Hải ngoại.

Tuy  chỉ là Hội nghị trù bị, nhưng không khí mang màu tươi sáng hoan hỷ. Các thành viên trật tự cũng khá vất vả với nhiệm vụ, mọi người không vì thế mà cáu găt. Các cụ, nam nữ Phật tử tham dự, thành tâm chấp tay khi chư tôn đức đi qua. Truyền thống tín ngưỡng miền Bắc quá thành kính lắm khi đâm ra mê tín.. Chùa  Quán Sứ nghi ngút nhang khói, từng đụn giấy vàng mã đốt một cách vô tội vạ. Các sư miền Bắc chưa giúp người dân hiểu được thế nào chánh tín và mê tín. Hàng năm, số lượng đồ mả được đốt  có thể nuôi sống một gia đình ba người trong mười năm. Tuy đất nước còn nghèo, mức thu nhập người dân còn khiêm tốn, nhưng tập quán tín ngưỡng như thế vẫn chưa thay đổi được. Rõ ràng PG không có những thái cách đó, nhưng PG hoà quyện với tín ngưỡng dân gian làm cho một người nước ngoài khó phân biệt thế nào là văn hoá PGVN và tín ngưỡng Việt Nam. Vài năm trước đây, một sinh viên nước ngoài  du lịch VN, tham quan các chùa, hỏi một tu sĩ người Việt: Tôi đã học PG tại Âu Mỹ, đâu thấy Đạo Phật có ThầnTài Thổ Địa, đâu có thờ nhiều ngẩu tượng như thế…Vị thầy kia khó khăn để giải thích cho người nước ngoài hiểu một PG đặc thù của VN, và nếu sinh viên đó trở lại lần nữa sẽ kinh ngạc thấy ngày nay một vài chùa thờ thêm Bác Hồ và Đức mẹ Maria bên cạnh Quán Thế Âm!

Vâng, triết lý và tín ngưỡng  còn cách nhau một khoản nhất định, vì thế đạo Phật đã hoà nhập một cách êm thuận với bất cứ tín ngưỡng tôn giáo nào. Tuy hình thái như thế, nhưng tinh thần  giáo lý vẫn không bị lệch hướng.

Cũng thế, tuy tổ chức PG không chặt chẻ như các tôn giáo khác, cho dù màu sắc trái nhau, nhưng vẫn một hương vị giải thoát như  hương vị mặn của bể cả. Với tinh thần Bát Nhã, Tổ chức của PG là một tổ chức không có tổ chức, vì thế tinh thần đó đã bàng bạc trong nếp sống Thiền môn vượt qua lắm vướng bận hệ lụy, nếu PG có một tổ chức nghiêm túc, thì đó là một tổ chức tâm linh tự nguyện theo sự truyền thừa tông môn, ai muốn lạm dụng PG như lạm dụng một tổ chức, thì chỉ lạm dụng cá nhân chứ khó lạm dụng hữu hiệu qua một guồng máy  thống nhất. Cái ưu thế đó kéo theo cái hệ lụy trì trệ khó chỉnh chu trong một thời gian ngắn. Ai hiểu được đặc tính đó đều thông cảm và thương cho PG, ngoài tinh thần chuyên tu, PG khó thích ứng những thế sự đòi hỏi một tinh thần tập thể có tổ chức hoàn chỉnh!

So với 26 năm qua, ngày khởi sự hình thành một Giáo Hội sau ngày thống nhất đất nước, ngày nay, PG vẫn khá hơn, đa diện hơn và sắc màu lung linh hơn. Tuy một số học Tăng học Ni hoàn tất học trình Trung cấp, cao cấp, nhưng đa phần ngại khó khi đề nghị lăn xả vào chốn xa xôi. Một số  Ban Trị sự khác cũng không muốn GH cử người về hổ trợ, mặc dù tự thận địa phương không hoạt động hữu hiệu. Tuy còn lắm chướng duyên như thế, cá nhân một số tu sĩ, và một vài địa phương có những thành quả đáng trân trọng. Nhân sự trong BTS PG Bình Định thuần nhất về phẩm chất và đời tư, đủ uy tín cho chính quyền và quần chúng quy kính, chính vì thế mà Đại Hội kỳ nầy tại Trung ương, Ban Tôn giáo Bình Định đã tháp tùng theo đoàn Đại Biểu Bình Định để chiêu đãi đoàn trước khi nhập cuộc, chẳng những thế, còn hổ trợ cho đoàn  một số ngân khoản lớn cho chuyến đi....

Than phiền là thế, nhưng nhìn chung những thành quả trong nhiệm kỳ V, PGVN đã đạt một số thành quả nhất định, đáng trân trọng. Hy vọng rằng, rút kinh nghiệm cho nhiệm kỳ mới, GH sẽ có những bước ngoặt do những sáng tạo từ chư tăng ni Phật tử trẻ đóng góp

Minh Mẫn (12/12/2007)


© 2005 -2014  Chùa Vĩnh Nghiêm | Homepage